
نقش کاراگینان در صنایع غذایی
کاراگینان چیست؟
کاراگینان صمغی است که از جلبک قرمز دریایی استخراج و بعنوان افزودنی در مواد غذایی استفاده میشود. برخلاف ژلاتین که از محصولات حیوانی تهیه میشود، کاراگینان کاملا گیاهی است و از آن به عنوان جایگزین ژلاتین در رژیمهای گیاهخواری و وگنیسم استفاده میشود. انواع مختلفی از کاراگینانها وجود دارند که دارای حلالیت و خواص ژلکنندگی متفاوتی میباشند و به طور گسترده ایی در صنایع غذایی به عنوان ماده ژل کننده، حجمدهنده، قوامدهنده، تثبیتکننده، استارتر و امولسیفایر مورد استفاده قرار میگیرند.
تولید کاراگینان
تولید کاراگینان از جلبکهای دریایی قرمز شامل چندین روش مختلف است که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. در زیر به بررسی انواع روشهای تولید کاراگینان میپردازیم:
1: روش استخراج گرم
این روش یکی از رایجترین و سادهترین روشها برای استخراج کاراگینان است. مراحل این روش به شرح زیر است:
- جلبکهای خشکشده: جلبکهای دریایی را به آب گرم (معمولاً بین 60 تا 90 درجه سانتیگراد) اضافه میکنند.
- مدت زمان استخراج: این فرآیند معمولاً بین 30 دقیقه تا چند ساعت به طول میانجامد.
- فیلتر کردن: پس از استخراج، مایع حاوی کاراگینان از مواد جامد جدا میشود
- تصفیه و غلیظسازی: مایع استخراجشده ممکن است نیاز به تصفیه و غلیظسازی داشته باشد.

2: روش استخراج سرد
در این روش، استخراج کاراگینان در دماهای پایینتر انجام میشود. این روش معمولاً به زمان بیشتری نیاز دارد و مراحل آن به شرح زیر است:
- خیس کردن جلبکها: جلبکهای خشکشده در آب سرد خیس میشوند.
- مدت زمان استخراج: این فرآیند میتواند چند ساعت تا چند روز طول بکشد.
- فیلتر کردن و تصفیه: مشابه روش گرم، مایع حاوی کاراگینان از مواد جامد جدا میشود و سپس تصفیه میگردد.

3: روش استخراج با استفاده از مواد شیمیایی
در این روش، از مواد شیمیایی برای تسهیل استخراج کاراگینان استفاده میشود. این روش میتواند به افزایش بازده استخراج کمک کند، اما ممکن است به کیفیت نهایی کاراگینان آسیب بزند.
- استفاده از مواد شیمیایی: معمولاً از مواد قلیایی مانند هیدروکسید سدیم یا کربنات سدیم برای آزادسازی کاراگینان استفاده میشود.
- فیلتر کردن و تصفیه: مشابه روشهای دیگر، مایع حاوی کاراگینان از مواد جامد جدا میشود و سپس تصفیه میشود.
4: روش استخراج با استفاده از آنزیم ها
این روش شامل استفاده از آنزیمها برای تجزیه ساختارهای جلبک و آزادسازی کاراگینان است. این روش میتواند به بهبود کیفیت کاراگینان نهایی کمک کند.
- استفاده از آنزیمها: آنزیمهای خاص به جلبکها اضافه میشوند تا ساختارهای سلولی را تجزیه کنند.
- فیلتر کردن و تصفیه: پس از استخراج، مایع حاوی کاراگینان از مواد جامد جدا میشود و سپس تصفیه میشود.
5: روش استخراج با استفاده از فشار
در این روش، از فشار بالا برای استخراج کاراگینان استفاده میشود. این روش میتواند به افزایش بازده استخراج کمک کند و زمان فرآیند را کاهش دهد.
- فشار بالا: جلبکها تحت فشار بالا در مایعات گرم قرار میگیرند.
- فیلتر کردن و تصفیه: مشابه روشهای دیگر، مایع حاوی کاراگینان از مواد جامد جدا میشود و سپس تصفیه میگردد.

انتخاب روش مناسب
انتخاب روش مناسب برای تولید کاراگینان بستگی به عواملی مانند نوع جلبک، هدف نهایی، هزینهها و کیفیت مورد نظر دارد. در هر یک از این روشها، رعایت استانداردهای بهداشتی و ایمنی بسیار مهم است.
کاربرد های کاراگینان چیست؟
صمغ کاراگینان کاربردهای بسیارگستردهایی دارد. مواد غذایی زیر معمولاً حاوی این ترکیب هستند:
- لبنیات: خامه، بستنی، خامه ترش، ماست چکیده، پنیر محلی و شیر شکلات
- جایگزین های لبنی: شیر نارگیل، شیر بادام، شیرسویا، پودینگ و سایر دسرها
- غذاهای آماده: سوپ کنسرو شده، غذاهای منجمد
- برخی از نوشیدنی ها و غذاهای رژیمی
- از آنجا که کاراگینان ها می توانند جایگزین ژلاتین شوند در تولید محصولات و غذاهای وگان کاربرد دارد.
کاربردهای پزشکی ودارویی کارآگینان
در زمینهی بیوتکنولوژی به عنوان بستر برای سلول ها، آنزیم ها و در پزشکی جهت بررسی اثرات ضدالتهابی داروها مورد استفاده قرار میگیرد. ازجمله کاربردهای مهم دارویی کاراگینان میتوان به فعالیت های ضد تومور، ضد ویروس، ضدباکتری و نیز توان آنها در طراحی حامل های دارویی اشاره کرد. همچنین دارای اثر ضد انعقاد ناشی از حضور گروههای سولفات کاراگینان میباشد.
افزودن دیدگاه